wPolszczi
wPolszczi
Reasumując poprzedni post a jednocześnie odpowiadając na liczne zapytania na wstępie informujemy iż w obecnym stanie prawnym nasz kraj nie jest upoważniony do prowadzenia kontroli nad wypełnianiem obowiązku służby wojskowej przez obywateli Ukrainy. Obywatele Ukrainy przebywający w Polsce zgodnie z przepisami prawa nie są zagrożeni deportacją czy ekstradycją ze względu na brak realizacji obowiązku służby wojskowej.
Wobec obywateli Ukrainy przebywających w Polsce może dojść do wykonania zobowiązania do powrotu tylko pod warunkiem przebywania niezgodnego z przepisami prawa. Nielegalne przekroczenie granicy może skończyć się readmisją na Ukrainę.
Placówki dyplomatyczne Ukrainy m.in. na terenie Polski mają obowiązek prowadzenia ewidencji osób w wieku poborowym i rezerwistów jak i obowiązek informowania o rozpoczęciu nowego poboru obywateli Ukrainy do służby wojskowej osób, które nie są zwolnione z obowiązkowej służby wojskowej, nie posiadają odroczeń i przebywają na tymczasowej rejestracji. Nie przewidziano jednak narzędzi aby „wesprzeć” powroty ich obywateli na Ukrainę.
Czym jest i na czym polega ekstradycja obywatela Ukrainy?
W języku prawnym „ekstradycja” oznacza wydanie poprzez dane państwo władzom innego państwa osoby przebywającej na terytorium państwa wydającego.
Ekstradycja dokonywana jest na podstawie umowy międzynarodowej, o ile państwo zwracające się o ekstradycję zapewnia wzajemność. Wydanie osób między Ukrainą a Polską zostało uregulowane Umową między Polską a Ukrainą w Kijowie dnia 24 maja 1993 r. (Dziennik Ustaw – rok 1994 nr 96 poz. 465).
Z art. 61 dwustronnej umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą od dnia 24 maja 1993 r. wynika iż ekstradycja obywateli Ukrainy podlegających pełnieniu obowiązku wojskowego na Ukrainie, w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary za przestępstwa polegających wyłącznie na naruszeniu obowiązków wojskowych przewidzianych rozdziałem XIX kodeksu karnego Ukrainy (artykuły 401-435¹), co do zasady nie jest możliwa.
Deportacja czy readmisja?
W stosunku do obywateli Ukrainy korzystających w Polsce z ochrony tymczasowej, termin dobrowolnego powrotu wydłuża się na mocy art. 42 polskiej ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, do końca obowiązywania tej ochrony. W stosunku do takich osób, zgodnie z art. 42b ustawy, można nie wszczynać postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu wobec obywatela Ukrainy, a wszczęte postępowanie w tej sprawie umorzyć, jeżeli przemawia za tym ważny interes tego obywatela. Nie oznacza to jednak bezwzględnej ochrony przed wykonaniem zobowiązania do powrotu wobec obywatela Ukrainy. W niektórych przypadkach deportacja może zostać wykonana.
Ukraińcy przebywający z jakichkolwiek przyczyn na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niezgodnie z przepisami , powinni podjąć kroki w celu legalizacji swojego pobytu. Warto pamiętać, że zgodnie art. 79 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wobec obywateli państw trzecich, którzy nie spełniają warunków wjazdu lub pobytu na terytorium jednego z Państw Członkowskich mogą być stosowane procedury readmisji, czyli powrotu do państw pochodzenia lub państw, z których przybywają.